Miasta zarządzają dziś wieloma niezależnymi systemami – telekomunikacyjnymi, energetycznymi, wodociągowymi, transportowymi czy związanymi z bezpieczeństwem. Każdy z nich może wykorzystywać własne narzędzia, bazy danych i procedury operacyjne. Infrastruktura miejska nie działa jednak w izolacji. Awaria w jednym sektorze może wpływać na inne elementy infrastruktury, szczególnie gdy systemy są od siebie technicznie lub operacyjnie zależne. Tymczasem informacje potrzebne do szybkiej oceny takich zależności często pozostają rozproszone pomiędzy różnymi systemami.
Od pojedynczych systemów do wspólnej warstwy danych
Dyskusje podczas Smart City Forum, które odbyło się w maju 2026 roku w Rzeszowie-Jasionce, pokazują zmianę podejścia do cyfrowego zarządzania miastem. Coraz większe znaczenie mają integracja rozproszonych systemów, interoperacyjność, wspólne wykorzystanie danych oraz rozwiązania typu Digital Twin.
Cyfrowe modele miast znajdują dziś zastosowanie nie tylko w planowaniu przestrzennym, ale również w zarządzaniu transportem, energią i innymi systemami infrastrukturalnymi. Ich wartość rośnie szczególnie wtedy, gdy wykorzystują aktualne dane pochodzące z wielu źródeł.
Równolegle miasta coraz częściej zwracają uwagę na interoperacyjność oraz ograniczanie ryzyka vendor lock-in. Zamknięty system, którego nie można łatwo integrować z innymi rozwiązaniami, może w przyszłości utrudnić rozwój całego środowiska IT. Dlatego znaczenia nabierają otwarte standardy, interfejsy integracyjne oraz możliwość wykorzystywania danych także poza systemem, w którym pierwotnie powstały.
Silosy danych jako bariera dla Smart City
Dane o sieci teleinformatycznej, oświetleniu ulicznym, transporcie czy infrastrukturze wodociągowej są często przechowywane w różnych aplikacjach, formatach i bazach danych. Część informacji może nadal znajdować się w arkuszach kalkulacyjnych lub dokumentacji niepołączonej bezpośrednio z systemami operacyjnymi.
W efekcie poszczególne jednostki posiadają szczegółową wiedzę o własnym obszarze, ale miasto jako całość nie zawsze dysponuje spójnym obrazem infrastruktury.
Aktualne i uporządkowane dane stają się więc strategicznym zasobem. Pozwalają lepiej planować inwestycje, oceniać ryzyko, koordynować prace oraz zarządzać kosztami utrzymania infrastruktury w całym jej cyklu życia.
Cyfryzacja miast w liczbach
Skalę rozwoju Smart City pokazują zarówno rankingi, jak i środki przeznaczane na projekty cyfrowe. W najnowszym IMD Smart City Index 2026 Warszawa zajęła 31. miejsce na świecie, po 28. pozycji rok wcześniej.
W Polsce uruchomiono również w ramach Krajowego Planu Odbudowy instrument o wartości blisko 2,8 mld zł, czyli około 650 mln euro, przeznaczony na inwestycje cyfrowe samorządów, uczelni i przedsiębiorstw.
Przykładem projektu regionalnego jest „Cyfryzacja GZM”. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia otrzymała w 2025 roku ponad 32 mln zł dofinansowania na projekt obejmujący m.in. cyfrowe rozwiązania dla transportu publicznego, rozwój geoportalu, poprawę jakości danych InfoGZM oraz działania związane z cyberbezpieczeństwem.
Co daje wspólny obraz infrastruktury
Jeżeli dane o różnych typach infrastruktury mogą być analizowane razem, służby techniczne szybciej oceniają wpływ awarii, lokalizują powiązane zasoby i identyfikują potencjalne kolizje przy planowaniu inwestycji.
Integracja danych może również wspierać ograniczanie kosztów. Dobrym przykładem jest inteligentne oświetlenie uliczne. W zależności od zastosowanej technologii systemy wykorzystujące czujniki i dynamiczne sterowanie mogą ograniczyć zużycie energii związane z oświetleniem o kilkadziesiąt procent, a w niektórych scenariuszach oszczędności sięgają około 50%.
Doświadczenie z telekomunikacji
Problem fragmentacji danych nie jest nowy. Operatorzy telekomunikacyjni od lat zarządzają rozbudowaną infrastrukturą składającą się z ogromnej liczby powiązanych zasobów. Muszą wiedzieć, gdzie znajdują się poszczególne elementy, jak są połączone i jakie usługi od nich zależą.
Ta sama logika może być stosowana w innych sektorach. Systemy Network Inventory, wywodzące się z telekomunikacji, mogą wspierać również zarządzanie infrastrukturą energetyczną, transportową, drogową czy miejską.
Rozwiązania takie jak SunVizion pozwalają utrzymywać uporządkowaną wiedzę o zasobach, ich lokalizacji i wzajemnych zależnościach. Dzięki temu inwentaryzacja może stanowić nie tylko dokumentację techniczną, ale także warstwę danych wspierającą planowanie, utrzymanie, analizę awarii i integrację z innymi systemami.
Fundament Smart City: spójne dane
Rozwój Smart City nie powinien sprowadzać się wyłącznie do wdrażania kolejnych czujników, aplikacji i systemów analitycznych.
Równie ważne jest stworzenie podstawy pozwalającej wykorzystać generowane przez nie informacje – aktualne, interoperacyjne i odpowiednio ustrukturyzowane dane o infrastrukturze.
Dopiero gdy informacje z różnych sektorów mogą być analizowane wspólnie, miasto może przejść od wielu niezależnych inteligentnych rozwiązań do rzeczywiście zintegrowanego zarządzania infrastrukturą.
